چرا کودکان کابوس می بینند، درمان چیست؟

۲۳ مهر ۱۳۹۹
کودکان همانند بزرگسالان در خواب کابوس می بینند با این تفاوت که کودکان توانای مقابله با آنها را نداشته و در بلند مدت دچار آسیب های روانی می شوند، از این رو نقش والدین در مقابله با کابوس های کودکان بسیار با اهمیت است. به همین منظور ما در این مقاله به این موضوع خواهیم پرداخت.
کابوس رویا های ترسناکی هستند که در خواب به صورت ناخوداگاه اتفاق می افتند و باعث وحشت کودکان و آزار آنها می شوند.
در کودکان به دلیل آنکه ذهن در حال رشد است و شناخت آنها از محیط کم بوده، برای درک هرچه بیشتر محیط ذهن تخیل فعال تری را دارا می باشد و این پویایی تخیل در هنگام خواب نیز به کار خود ادامه می دهد. از آنجا که درک بین واقعیت و رویا برای کودکان سخت است، کابوس ها جلوه حقیقی یافته و بر کودکان اثر می گذارند. از این رو هر چه را که از محیط می بینند و یا می شنونند با تخیل خود پرورش داده و بعد درک می کنند. به همین دلیل کودکان 6 تا 10 سال بیشترین کابوس را می بینند چرا که در این سن به طور جدی تری وارد محیط خارج از خانواده شد و با مسائلی که درکی از آنها ندارند روبه رو می شوند.
                                                                                                                                        
اولین قدم برای والدین این است که عامل و یا موضوعی که کابوس و نا آرامی کودکشان از آن نشعت می گیرد را شناسای کنند. بعد از شناخت آن عامل باید به کودک خود کمک کنید تا از آن درکی حقیقی پیدا کند تا بتواند به درستی با آن کنار آمده و درکش کند.
برای مثال کودکان در مدرسه از محیط چیزهای را می شنوند که مناسب آنها نیست و در درک صحیح آنها ناتوان بود و ذهنشان با آن موضوع درگیر می شود و این درگیری در خواب و رویا نمایان می شود. یا مثلا والدین هنگام بحث و گفتگو با یک دیگر هستند و کودکشان مطالبی را می شنود که برای سن او مناسب نمی باشد و درگیری ذهنی کودک شکل می گیرد.
 قدم بعدی دادن احساس حمایت و امنیت به کودکان است. حضور خود در کنارشان را نشان دهید و به آنها با کلمات و نوازش احساس مهم و محبوب بودن دهید و این اطمینان را به آنها بدهید که حامی شان در مقابل هر چیز هستید. وجود چراغ خواب و یا عروسکی خاص در آرامش ذهنی کودکان میتواند موثر باشد.
در مواردی که کودکان با خوابیدن در کنار شما احساس آرامش و امنیت بیشتری می کنند این امکان را بدهید اما توجه داشته باشید که در بلند مدت می تواند از استقلال یافتن کودک جلوگیری کند. بهتر است در بیشتر موارد، در اتاق خودشان برای مدتی بمانید و به آنها بگوید هر چند دقیقه سر می زنید و حواستان به آنها هست.
در تحقیقات ثابت شده است کودکانی که ساعت خواب منظمی ندارند و دیر هنگام به خواب می روند  بیشتر دچار کابوس می شوند. کودکان به خواب بیشتری از بزرگسالان نیازمند بود این زمان در حدود 11 ساعت است. برای مثال کودکانی که تا دیر وقت بیدار می ماند دچار کم خوابی شده و به طبع در آن زمان چیزهای را مشاهد می نمایند یا می شنوند که مناسب ذهن و روان آنها نبود و در پی آن درگیری های ذهنی و کابوس رخ می دهد.
تلویزیون همیشه یکی از عوامل اصلی کابوس های کودکان است. باید توجه داشت که کودکان هرگز نباید بدون ایجاد آگاهی و نظارت والدین در معرض تلویزیون قرار گیرند. در بسیاری موارد کودک به طور ناخواسته درگیر محتوای نامناسب شده و حتی تا بزرگ سالی نیز اثر آن باقی می ماند چرا که ذهن آنها در حال جذب و شکل گیری است و در درک کم توان است. در صورت قرار گرفتن کودکان در معرض محتوای نامناسب، آنها را بفهمید و به توضیح، ایجاد درک درست کودک از واقعیت و غیر آن کمک کنید.
شیوه تربیتی نامناسب والدین می تواند موجب کابوس دیدن کودکانشان شود. حتما مشاهده کرده اید که بعضی از والدین برای جلو گیر از آسیب کودکانشان در مقابل دزدیده شدن دائما داستان های با موضوع سرقت و دزدی را تعریف می کنند تا فرزند خود را آگاه نمایند و در آن زیاد روی می کنند. یا هنگامی که فرزند دچار اشتباه و یا نا گوش گیری می شود او را به چیزهای ترسناک و تنبیه ای که بر روان آنها اثر می گذارد تهدید می کنند. این نوع روش های تربیتی باعث آزار و درگیری های کودکان شده و در هنگام خواب نمو های شدیدی می یابند و کابوس رخ می دهد.
محیط خواب هر چه بیشتر مطابق سلیقه کودک باشد باعث شکل گیری احساس مطلوب و در نتیجه آرامش ذهنی آنها می شود. برای مثال استفاده از طرح و عکس ابر قهرمان شان حس قدرت و امنیت به آنها می دهد. در انتخاب کالا های خواب دقت داشته باشید که ضد حساسیت باشند و برای سلامتی کودکان مضر نباشند. استفاده از مواد و رنگ های غیر استاندارد در کالای خواب می تواند سلامتی جسمی کودکان را به شدت تهدید کند.
تغذیه کودکان بسیار مهم است. کودکان تمایل ندارند غذایی خود را با نظم زمانی بخورند و یا به خوردن غذای نامناسب مایل اند و این اتفاق باعث سنگینی سیستم گوارش و درگیری جسمشان می شود در نتیجه در هنگام خواب ذهنشان رهایی نیافته و دچار کابوس می شوند.
اگر کودک شما از موضوعی نگران است برای مثال از بحث و یا اختلاف میان والدین، این نگرانی را بر طرف کنید چرا که این نگرانی در خواب و رویای آنها نمو می یابد و موجب کابوس می شود.
 قبل از خواب می توانید با خواندن کتاب و یا گفتن داستان های جذاب و سرگرم کننده ذهن و تخیل کودک را به سمتی خوشایند هدایت کنید و ذهنشان را مشغول حس و رویایی مطلوب کنید این روش می تواند باعث آموزش و تربیت کودکتان شود و از مشاهد کابوس جلوگیری کند. شما باید تخیل آنها را به چیزهای مثبت و سازنده تشویق نمائید.